EDIT 31.01.2024: Przyszła do mnie dokumentacja związana ze zmianą taryfy. Jak wczytać się w regulaminy to rozliczenie fotowoltaiki jest jednak inne niż tutaj przyjąłem (jako pierwsze odliczane jest zużycie w taryfie o najwyższej cenie zmiennej przesyłu). W wolnej chwili poprawię obliczenia, ale nie spodziewam się wielkich różnic w wynikach.

Ostatnio zaczęły do mnie przychodzić informacje od dostawcy prądu (Tauron) o wygaśnięciu oferty z cennikiem i propozycjami nowych umów. Zrodziło się więc odwieczne pytanie - czy przedstawiona oferta jest korzystna. Mam dostęp do danych z domu, którego zużycie prądu można wydobyć z serwisu eLicznik Taurona, i który posiada instalację fotowoltaiczną rozliczaną na zasadzie net-metering. Przystąpiłem więc do analizy…

Najpierw parę słów wstępu.

Oferta Tauronu

Na początku stycznia 2024 Tauron Krakowski oferuje 5 różnych taryf dla zwykłych gospodarstw domowych:

  • G11 - stała stawka przez całą dobę
  • G12 - dwie stawki, tańsza w nocy (22:00 - 6:00 lub 23:00 - 7:00) i w środku dnia (13:00 - 15:00 lub 14:00 - 16:00), droższa w innych godzinach. Stawka tańsza jest tańśza niż w G11, stawka droższa jest droższa niż w G11.
  • G12w (weekendowa) - wariacja na temat G12, z czego tańsza stawka jest stosowana także w dni wolne od pracy (weekendy i dni ustawowo wolne). Tańsza stawka taka sama jak dla G12, droższa stawka droższa niż w G12.
  • G12as (antysmogowa) - wariacja na temat G12. Mamy dwie stawki. Podstawowa jest taka sama jak w G11. Druga stawka jest tańsza niż tania stawka w G12w (czyli duża tańsza niż G11) ale jest stosowana tylko gdy wystąpią dwa warunki: 1. jesteśmy w przedziale czasowym dla tańszej stawki w G12 (“noc”), 2. patrzymy na pobór w analogicznym czasie w roku poprzedzającym przystąpienie do taryfy G12as i niższą stawkę stosujemy tylko dla poboru przewyższającego ten historyczny. Najbardziej zawiła taryfa, niedostępna dla miejsc, które generują prąd.
  • G13 - posiada trzy stawki, drogą wieczorem (19:00 - 22:00 lub 16:00 - 21:00, zależy od miesiąca), średnią rano (07:00 - 13:00) i tanią w innych godzinach oraz w weekendy i dni ustawowo wolne.

Konkretne wysokości stawek uzależnione są od wybranej oferty. Z tego, co znalazłem, Tauron posiada 4 cenniki:

  • cennik podstawowy
  • cennik 0,2% rabatu
  • cennik 5% rabatu
  • cennik 10% rabatu Cenniki z rabatami stosowane są, gdy wybierze się ofertę z jakąś dodatkową usługą. Może to być darmowy serwis elektryczny, oferta opieki medycznej, zapewnienie o pochodzenia prądu z odnawialnych źródeł energii, i parę innych. Każda oferta z usługą dodatkową ma dodatkową stałą opłatę miesięczną (minimum 19,5 zł dla cennika 5% i 31,5 zł dla cennika 10%, maksimum chyba ponad 50 zł). Cennik 0,2% jest stosowany, gdy wybierze się ofertę z dodatkową usługą, ale nie wyrazi się zgód marketingowych. Oferty z cennikiem blokują nas w zmianie oferty na 2 albo 3 lata (do obliczeń wybierałem wariant 3-letni).

Całość obliczeń komplikuje jeszcze “tarcza” wprowadzona przez Rząd w 2023 roku i przedłużona do końca czerwca 2024. Wprowadza ona maksymalne ceny, jakie można stosować w trakcie jej obowiązywania. Dodatkowo wprowadza ona limit zużycia prądu, gdzie przy zużyciu do tego limitu jest jedna stawka, a powyżej limitu jest inna stawka. Dla zwykłego gospodarstwa limit zużycia prądu wynosi 3000 kWh rocznie, czyli w 2024 roku limit wynosi (na ten moment) 1500 kWh (bo “tarcza” obowiązuje przez pół roku).
Tauron w każdym cenniku ma trochę inne stawki dla okresu “tarczy” do limitu zużycia. Za to powyżej limitu zużycia stosuje wszędzie tę samą stawkę. A po okresie “tarczy” ma swoją zwykłą stawkę, zwykle wyższą niż te z “tarczy” (chociaż nie zawsze, patrz G12, G12w i G13 stawka nocna ponad limit zużycia kontra nocna poza “tarczą”).

Poza stawkami za zużycie energii oczywiście mamy stawki za jej dystrybucję. Działają one jednak bardzo podobnie do stawek za zużycie. Mamy część zmienną zależną od zużycia i ona też zmienia się w zależności od taryfy oraz cennika i “tarczy”. Do tego mamy opłaty stałe, miesięczne, które zależą od tego jak często sprawdzany jest licznik oraz ile mocy się zużywa i ilufazowy ma się układ. Te opłaty są takie same dla każdej taryfy i cennika poza taryfą G12as.

Ufff… to chyba wszystko o meandrach ofert Tauronu. Oczywiście mówię tylko o ofertach na prąd, bo Tauron oferuje też gaz, ale w tę tematykę już nie wchodziłem…

eLicznik

Serwis eLicznik Taurona jest udostępniony dla tych liczników, które są sczytywane zdalnie. Wchodzimy na portal logowania Tauron Dystrybucja, logujemy się danymi takimi jak do serwisów z fakturami i możemy wejść albo aktywować serwis eLicznik. W serwisie możemy sobie przeglądać jak wygląda pobór energii, a jeśli także generujemy energię, to jak wygląda oddanie energii do sieci. Serwis umożliwia też ściągnięcie danych. Wprawdzie nie znalazłem sposobu na ściągnięcie jednorazowo dłuższego okresu niż jeden miesiąc a oferowany CSV nie jest oddzielany przecinkami ale przynajmniej mamy jakiś dostęp do wszystkich danych. Dla instalacji z fotowoltaiką ważne, żeby ściągnąć dane “po zbilansowaniu”. W ten sposób unika się sytuacji, w której w jednej godzinie mamy zarówno oddanie jak i pobór prądu (wynika to z osobnego liczenia prądu na każdej fazie licznika). Dane “po zbilansowaniu” powinny być takie jakie używa Tauron do obliczenia rachunku.

W przypadku instalacji bez generacji prądu (np. fotowoltaiki) eLicznik daje możliwość łatwego sprawdzenia ile prądu jest pobierane w okresach o różnych stawkach, dla różnych taryf. Można sobie kliknąć jak wyglądałoby zużycie w taryfie G12. Dostajemy wtedy informację, że w wybranym okresie X kWh byłoby w stawce droższej a Y kWh w stawce tańszej. W takiej sytuacji do porównania ofert wystarczy przemnożyć podane zużycie przez odpowiednie stawki i mamy problem z głowy.

Fotowoltaika

Fotowoltaika może być aktualnie rozliczana na dwóch zasadach:

  • net-metering - nadmiarowy prąd jest przekazywany do Tauronu. Tauron odlicza od tej wartości 20% albo 30%, w zależności od typu instalacji, jako opłatę za “przechowanie” nadmiarowego prądu. Czyli jeśli wygenerowaliśmy nadmiarowe 100 kWh to na koncie w Tauronie mamy 80 kWh (albo 70 kWh). Przy rozliczaniu się z energii od naszego zużycia odejmowane jest to co mamy “przechowywane” w Tauronie. Czyli jeśli zużyliśmy 200 kWh to ostatecznie zapłacimy za 120 kWh (albo 130 kWh).
  • net-billing - nadmiarowy prąd jest na bieżąco sprzedawany do Tauronu po ustalonych stawkach (w tym momencie stawki są ustalane bodajże raz na miesiąc, ale dąży się do sytuacji, gdzie stawka będzie się zmieniała co godzinę). Uzyskane z tej sprzedaży pieniądze są odejmowane od rachunku przy rozliczeniu.

Niestety w przypadku net-billing nie możemy zrobić porównania ofert prosto na bazie wskazania eLicznika. Aktualnie porównanie rozkładu energii pobranej w różnych taryfach możemy zrobić jedynie na bazie bazowej informacji o energii pobranej, a powinniśmy do tego wykorzystać informację o pobraniu zbilansowanym. Panel “Energia po zbilansowaniu” nie pozwala na pokazanie jak wyglądałoby pobranie zbilansowane w różnych taryfach. Analizę musimy zrobić samodzielnie

Podobnie samodzielną analizę musimy przeprowadzić przy instalacji typu net-metering, bo nie mamy łatwego dostępu do innych taryf dla energii zbilansowanej. Tutaj mamy jednak jeszcze inną zagwozdkę. No bo gdy Tauron odejmuje “przechowany” prąd od naszego zużycia to czy odejmuje go od zużycia w godzinach tańszych, czy droższych?
Według informacji na stronie ekordo.pl (nie miałem już sił szukać potwierdzenia w regulaminach Tauronu) sprawa wygląda następująco:

  • liczymy stosunek ilości energii pobranej dla różnych stawek
  • “przechowany” prąd odliczamy zgodnie z tym stosunkiem
  • uzyskujemy ostateczny pobór, który jest wstawiany do cennika

Czyli jeśli w taryfie dwustrefowej mielibyśmy całkowite zużycie 200 kWh z czego 50 kWh w strefie droższej i 150 kWh w strefie tańszej to by znaczyło, że mamy 25% w strefie droższej i 75% w strefie tańszej. Jeśli wyprodukowaliśmy 100 kWh naddatku i Tauron bieże “opłatę za przechowanie” 20% to rozdzielamy 80 kWh na 25% do strefy droższej (20 kWh) i 75% do strefy tańszej (60 kWh). Czyli ostatecznie płacimy za 30 kWh w strefie droższej i 90 kWh w strefie tańszej.

Dane

Będę pracował na danych o energii zbilansowanej pobranych z eLicznika Tauronu. Obejmują one cały rok 2023. Dane pochodzą z domu jednorodzinnego posiadającego instalację fotowoltaiczną o mocy 5 kWp rozliczaną net-meteringiem. Zbilansowany pobór prądu w całym roku wyniósł 4840 kWh, instalacja wytworzyła 1640 kWh (dane bezpośrednio z instalacji) z czego zbilansowane oddanie wyniosło 550 kWh. A więc 2/3 wytworzonego prądu było zużywane na bieżąco a 1/3 szła do “magazynu” Taurona.

Do obliczeń używam Pythona (w tym wypadku Jupyter), głównie paczkę pandas. Do znalezienia dni wolnych ustawowo używam paczki holidays.

Stawki Tauronu w poszczególnych taryfach i ofertach brałem z wielu podstron w serwisie tauron.pl. Do wszystkich można się dostać z tej podstrony.

Wyniki

Poniżej przedstawiam zebrane średni pobór i oddanie prądu w danych godzinach w zależności od miesiąca.

Średnie dzienne zużycie prądu w zależności od miesiąca

Widzimy, wzrost poboru w nocy i zwykle spadek w środku dnia. Spadek w dzień jest dużo większy w miesiącach letnich. Wynika on najpewniej ze szczytu działania fotowoltaiki. Żeby zobaczyć rzeczywiste zużycie prądu w domu należałoby zebrać informacje godzinowe bezpośrednio z fotowoltaiki i dodać zużycie zaspokajane przez fotowoltaikę. Szczyty nocne wynikają z naturalnego używania sprzętów typu pralka w nocy oraz z tego, że w tym domu od początku wiosny do pierwszych przymrozków używane jest auto elektryczne, zwykle podłączane do ładowania na noc. Ponieważ auto nie jest ładowane w tym domu w miesiącach zimowych to w styczniu, lutym, marcu i grudniu zużycie nocą jest dużo niższe.
Widać też, że oddanie jest dużo większe w miesiącach letnich, głównie w godzinach okołopołudniowych, co jest zrozumiałe.

No dobrze, przejdźmy do głównego porównania.
W każdym przypadku zakładam abonament dla cyklu 12-miesięcznego i opłaty stałe dla układu 3-fazowego >1200 kWh. Dla ofert z cennikiem zakładam zdeklarowania się na cennik 3-letni i najtańszą ofertę dla danego cennika (za 19,50 zł miesięcznie dla cennika 5% oraz 31,50 zł miesięcznie dla cennika 10%). Nie biorę pod uwagi taryfy G12as ponieważ nie dotyczy ona odbiorców z fotowoltaiką.
Poniżej przedstawiam szacowany koszt brutto w 2024 roku jeśli pobranie i oddanie prądu byłoby takie samo jak w 2023 roku (dni ustawowo wolne takie jak w 2023 roku).

G11 G12 G12w G13
podstawa 4940 4388 4152 3967
cennik 5% 5038 4502 4325 4094
cennik 10% 5069 4538 4363 4133

Jak widać, w tym przypadku najbardziej opłaca się taryfa G13, następnie G12w, G12 i najgorzej wypada G11.
Co do oferty z cennikiem to zależy od tego jak bardzo cenimy sobie dodatkowe usługi. Żadna oferta z cennikiem nie jest tańsza od oferty podstawowej. Różnice nie są jednak bardzo duże więc jeśli uważamy, że np. możliwość naprawy czegoś poprzez fachowca z Tauronu jest warta około 130 zł rocznie to jak najbardziej można skorzystać z tej możliwości.

Muszę wspomnieć, że Tauron przy ofertach z cennikiem oferuje jeszcze dodatkowe bonusy pieniężna za wybranie e-faktury (jeśli jej jeszcze nie mamy) oraz za przystąpienie do ich programu lojalnościowego. Bonusy te nie niwelują całkiem różnicy między ofertą podstawową a ofertą z cennikiem (i tak zawsze oferta z cennikiem jest droższa) ale potrafią znacząco zmniejszyć różnicę cen. Ofert jest na tyle dużo, że nie przedstawiałem ich już dokładnie. Można jednak szybko przeliczyć sobie ile więcej kosztowałaby dana oferta od oferty najtańszej (bierzemy opłatę handlową za daną ofertę, odejmujemy od niej opłatę przyjętą przeze mnie i mnożymy razy 12).